Tìm kiếm
Lượt truy cập
Tin tức - sự kiện
Cập nhật ngày: 09/09/2015, 11:00 SA - Số lần xem: 1747
Cải cách thể chế kinh tế Việt Nam để hội nhập và phát triển giai đoạn 2015 - 2035

Sáng 28/8, tại Hà Nội, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Cải cách thể chế kinh tế Việt Nam để hội nhập và phát triển giai đoạn 2015-2035”.

Hội thảo gồm 4 nội dung: thực trạng kinh tế - xã hội Việt Nam và nguy cơ tụt hậu; tư duy phát triển mới và đổi mới mô hình tăng trưởng; đổi mới cơ chế tài chính đối với dịch vụ sự nghiệp công; cải cách thể chế kinh tế để phát triển.

Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Bùi Quang Vinh cho biết, gần 30 năm thực hiện cải cách, Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu lớn trong phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, thực trạng kinh tế Việt Nam thời gian gần đây cho thấy những dư địa để phát triển nhờ cải cách từ năm 1986 đến nay đã cạn dần, nhất là từ năm 2008 đến nay. Nhiều rào cản lớn về thể chế kinh tế đã xuất hiện; thể chế kinh tế hiện hành có những khoảng cách, những khác biệt quá lớn so với thể chế kinh tế của các nền kinh tế như Châu Âu, Hoa Kỳ và với nhiều nước trong khu vực, đang trở thành rào cản cho quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường đầy đủ, là nguyên nhân làm cho sự phân bổ nguồn lực và sử dụng nguồn lực kém hiệu quả, gây lãng phí tài nguyên và yếu tố con người, làm cho thị trường không phát huy đầy đủ các tính năng vốn có của nền kinh tế.

Thực tế trên đòi hỏi Việt Nam phải đẩy mạnh cải cách, đổi mới vai trò của Nhà nước và thị trường, nâng cấp thể chế kinh tế thị trường, tạo hệ thống động lực khuyến khích mới theo chuẩn mực kinh tế thị trường phổ biến và hiện đại, qua đó thực hiện phân bổ lại và sử dụng nguồn lực quốc gia hiệu quả hơn.

Đại diện Tổng cục Thống kê, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết, nền kinh tế Việt Nam trong gần 30 năm qua duy trì tốc độ tăng trưởng khá, tốc độ tăng GDP bình quân thời kỳ 1990-2014 đạt 6,9%/năm, nhưng đang tăng chậm lại; GDP bình quân đầu người của Việt Nam 2014 đạt 186,2 tỷ USD (gấp 29 lần năm 1990) nhưng vẫn còn nhỏ so với các nước trong khu vực. Theo tính toán, GDP của Indonesia gấp 4,8 lần GDP của Việt Nam, Thái Lan gấp 2 lần, Malaysia gấp 1,8 lần, Singapore gấp 1,7 lần và Philippines gấp 1,5 lần.

Bên cạnh đó, dù đã trở thành quốc gia có thu nhập trung bình nhưng khoảng cách về GDP bình quân đầu người Việt Nam so với các nước trong khu vực còn lớn và có nguy cơ bị nới rộng. Mức GDP bình quân đầu người của Việt Nam chỉ ngang bằng mức GDP của Malaysia năm 1988, Thái Lan năm 1993, Indonesia năm 2008, Philippines năm 2010 và Hàn Quốc năm 1982. Như vậy, xét trên giác độ GDP bình quân đầu người, Việt Nam đi sau Hàn Quốc khoảng 30-35 năm, sau Malaysia 25 năm, Thái Lan 20 năm, sau Indonesia và Philippines 5-7 năm.

Mặc dù cơ cấu kinh tế đã được chuyển dịch theo hướng tích cực, nhưng còn chậm, tỷ trọng nông nghiệp còn lớn so với một số nước trong khu vực. Điều đáng lo ngại là năng suất lao động mặc dù đã cải thiện đáng kể, theo giá hiện hành đạt 74,7 triệu đồng/lao động (tương đương 3.530 USD), khoảng cách tương đối với các nước trong ASEAN được thu hẹp dần, nhưng khoảng cách tuyệt đối, chênh lệch giữa năng suất lao động của Việt Nam với Singapore, Malaysia, Thái Lan, Indonesia lại gia tăng.

Chất lượng nguồn nhân lực cũng được đánh giá là khá thấp, cơ cấu đào tạo thiếu hợp lý, hiệu quả sử dụng lao động qua đào tạo chưa cao. Hiện tỷ lệ lao động qua đào tạo của Việt Nam năm 2014 chỉ ở mức 18,2%.

Xếp hạng về môi trường kinh doanh năm 2015 cho thấy năng lực cạnh tranh của Việt Nam xếp hạng 78/189 quốc gia và vùng lãnh thổ về môi trường kinh doanh, đứng sau Singapore (vị trí số 1), Malaysia, Thái Lan. Chỉ số phát triển con người của Việt Nam đứng thứ 121/187 quốc gia và vùng lãnh thổ, tăng 6 bậc so với 2012, song vẫn xếp sau Singapore, Brunei, Malaysia, Thái Lan, Indonesia và Philippines.

Trước những nguy cơ tụt hậu của nền kinh tế, Tiến sỹ Nguyễn Đình Cung - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế Trung ương (CIEM) cho rằng, muốn nâng cao chất lượng tăng trưởng kinh tế thì phải coi cải cách thể chế là nhiệm vụ trọng tâm. Cần cơ cấu lại ngân sách, nhất là chi ngân sách và nâng cao hiệu quả các khoản chi ngân sách; dành tỷ lệ cao hơn, với số vốn nhiều hơn cho đầu tư. Đồng thời, tuyệt đối không bố trí vốn đầu tư của Nhà nước cho các dự án, công trình chưa cần thiết… 

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Bùi Tất Thắng – Viện trưởng Viện Chiến lược phát triển cũng đưa ra các giải pháp cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, trong đó cần tập trung chủ yếu vào cải cách toàn diện các quy định về điều kiện kinh doanh, các quy định quản lý chuyên ngành xuất khẩu và nhập khẩu, các quy định về thủ tục hành chính liên quan đến đầu tư, đất đai, xây dựng và môi trường; tạo và củng cố thêm mức độ an toàn, giảm chi phí, giảm rủi ro và tạo thuận lợi cho đầu tư, kinh doanh; tiếp tục đổi mới tư duy phát triển và đổi mới mô hình phát triển kinh tế; khuyến khích các doanh nghiệp thuộc mọi hình thức sở hữu tham gia cung cấp dịch vụ công dưới nhiều hình thức.

Kết luận Hội thảo, Bộ trưởng Bùi Quang Vinh nhấn mạnh, đổi mới thể chế kinh tế hay đổi mới những nhân tố tác động đến nó làm sao cho đất nước phát triển hơn là một công việc thường xuyên, song cần có thời điểm đột phá. Việt Nam đã qua gần 30 năm đổi mới, thành tựu kinh tế có nhiều, nhưng so với bạn bè tương đồng thì Việt Nam đang chậm, khoảng cách còn xa, động lực chuyển đổi đã tới hạn, rất cần tạo ra sức cạnh tranh để nền kinh tế phát triển tốt hơn. Việt Nam đã tích cực hội nhập, song còn thiếu giải pháp để tận dụng các cơ hội của hội nhập, do vậy rất cần đổi mới thể chế. Các ý kiến tiếp thu tại Hội thảo sẽ được ghi nhận và chọn lọc, qua đó sẽ đề xuất triển khai thực hiện sớm, góp phần vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội quốc gia, cũng như cho sự phát triển bền vững của Việt Nam trong thời gian tới.

Thu Huyền

© Trang tin điện tử Tạp chí Khu công nghiệp Việt Nam
Giấy phép thiết lập số: 69/GP-TTĐT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 30 tháng 6 năm 2016
Cơ quan chủ quản: Bộ Kế hoạch và Đầu tư
Địa chỉ: Số 6B Hoàng Diệu - Ba Đình - Hà Nội ĐT: 080.44889 Fax: 080.44889 - 080.44887 Email: khucongnghiep@mpi.gov.vn
Ghi rõ nguồn "Tạp chí Khu công nghiệp Việt Nam" khi phát hành lại thông tin từ website này