Tìm kiếm
Lượt truy cập
Nghiên cứu - Trao đổi
Cập nhật ngày: 23/05/2017, 1:44 CH - Số lần xem: 805
Kiện toàn tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về KCN, KKT từ Trung ương đến địa phương

Trong những năm qua, mô hình tổ chức bộ máy quản lý các KCN, KKT từ Trung ương đến địa phương theo Nghị định số 29/2008/NĐ-CP ngày 14/3/2008 và Nghị định số 164/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 của Chính phủ mặc dù đã từng bước được xây dựng và củng cố nhưng cũng đã bộc lộ một số hạn chế, bất cập, cần phải được tiếp tục nghiên cứu sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện.

Đối với Trung ương

Sau 25 năm xây dựng và phát triển, đến nay, các KCN, KKT của cả nước đã phát huy vai trò tích cực và có những đóng góp không nhỏ vào sự phát triển kinh tế - xã hội và quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Tuy nhiên, quá trình xây dựng và phát triển các KKT, KCN cũng đã và đang gặp phải một số khó khăn, vướng mắc, hạn chế. Trong khi đó, khung pháp lý cho hoạt động của các KCN, KKT hiện mới đang ở tầm Nghị định, vẫn tồn tại một số điểm mâu thuẫn, chưa thống nhất giữa các văn bản quy phạm pháp luật; sự phối hợp giữa các bộ, ngành để giải quyết những vấn đề liên quan đến công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động của các KKT, KCN cần phải được tăng cường hơn nữa.

Cơ quan trực tiếp tham mưu về công tác quản lý, phát triển đối với KKT, KCN hiện nay là Vụ Quản lý các KKT thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư với chức năng giúp Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư thực hiện quản lý nhà nước về KCN, KCX, KKT. Với tổ chức bộ máy, chức năng, quyền hạn của Vụ Quản lý các KKT trực thuộc Bộ như hiện nay chưa đáp ứng được quy mô, nhu cầu quản lý với sự phát triển KKT, KCN trên cả nước. Như vậy, cần phải điều chỉnh, sửa đổi, bổ sung hoàn thiện về hệ thống tổ chức bộ máy quản lý nhà nước để đáp ứng với yêu cầu nhiệm vụ thực tế hiện nay.

Ông Nguyễn Đức Thiện phát biểu tại Hội nghị Câu lạc bộ Ban Quản lý KCN, KKT các tỉnh, thành phố phía Bắc lần thức XV

Đối với địa phương

Về vị trí pháp lý của Ban Quản lý các KCN, KKT

Ban Quản lý các KCN là cơ quan trực thuộc UBND cấp tỉnh, không phải là cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh như các sở, ban, ngành khác. Tuy là cơ quan quản lý nhà nước trực tiếp đối với các KCN, được sử dụng con dấu hình Quốc huy, nhưng trên thực tế, theo quy định tại Nghị định số 29/2008/NĐ-CP, Nghị định 164/2013/NĐ-CP, thẩm quyền của Ban Quản lý rất hạn chế, chủ yếu thực hiện nhiệm vụ theo sự ủy quyền của cơ quan nhà nước khác. Vị trí pháp lý của Ban Quản lý gần như không được xác định một cách rõ ràng; việc quy định chức năng, nhiệm vụ và mối quan hệ phối hợp của Ban Quản lý KCN trong hệ thống các cơ quan quản lý nhà nước không có tính ổn định và nhất quán. Vì vậy, thực tiễn hơn 20 năm qua, nhiều văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến hoạt động của KCN chủ yếu chỉ đề cập, bổ sung thẩm quyền, nhiệm vụ của cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh, hoặc UBND huyện, không giao trực tiếp nhiệm vụ cho Ban Quản lý, cụ thể trên một sô lĩnh vực như sau:

- Về việc cấp Giấy phép lao động cho người nước ngoài; cấp sổ lao động cho người lao động Việt Nam; tổ chức thực hiện đăng ký nội quy lao động, thỏa ước lao động tập thể, nội quy an toàn vệ sinh, nội quy an toàn lao động, kế hoạch đưa người lao động đi thực tập ở nước ngoài dưới 90 ngày cho doanh nghiệp... cơ quan có thẩm quyền giải quyết là Sở Lao động - Thương binh và Xã hội. Việc tổ chức thực hiện đăng ký hệ thống thang lương, bảng lương, định mức lao động; giải quyết tranh chấp lao động tập thể thuộc thẩm quyền giải quyết của UBND cấp huyện.

- Việc tổ chức thẩm định ĐTM được giao cho Sở Tài nguyên và Môi trường; việc xác nhận cam kết bảo vệ môi trường của dự án theo quy định tại Nghị định số 29/2011/NĐ-CP thuộc thẩm quyền của UBND cấp huyện... Như vậy, để Ban Quản lý thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước theo cơ chế quản lý “một cửa, tại chỗ” gặp nhiều khó khăn, còn phụ thuộc quá nhiều vào các cấp.

Đường giao thông trong KCN Phú Hà (Phú Thọ)

Về tổ chức bộ máy và chức năng, nhiệm vụ

Theo quy định tại Nghị định số 29/2008/NĐ-CP và Nghị định 164/2013/NĐ-CP, tổ chức bộ máy của Ban Quản lý cơ bản là rõ ràng, nên đã được các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương áp dụng, vận dụng phù hợp với đặc điểm và tình hình phát triển KCN, KKT của địa phương. Tuy nhiên, việc thành lập 06 phòng chuyên môn, nghiệp vụ đối với một số tỉnh có quy mô KCN, KKT phát triển mạnh là chưa phù hợp, ngoài ra tại các Ban Quản lý không được thành lập thanh tra chuyên ngành nên công tác thanh tra, kiểm tra đối với KCN vẫn do nhiều cơ quan thực hiện, gây ra sự chồng chéo.

Do Ban Quản lý các KCN cấp tỉnh chủ yếu thực hiện nhiệm vụ theo sự ủy quyền, nên thực tế đã và đang có một số tồn tại, bất cập:

- Ban Quản lý các KCN cấp tỉnh được các cơ quan ủy quyền nhiệm vụ không giống nhau, nên nhiệm vụ và quyền hạn của Ban Quản lý mỗi địa phương là khác nhau, điều đó thể hiện tính thiếu thống nhất, thiếu đồng bộ trong quản lý nhà nước đối với các KKT, KCN.

- Việc ủy quyền của một số cơ quan cho Ban Quản lý thiếu nhất quán, gây xáo trộn về tổ chức bộ máy, giảm uy tín và vai trò của Ban Quản lý; đồng thời, cũng gây khó khăn cho việc thực hiện dự án đầu tư, hoạt động sản xuất kinh doanh và làm giảm lòng tin của doanh nghiệp đối với cơ quan quản lý nhà nước.

Các văn bản pháp luật chuyên ngành không thống nhất với Nghị định số 29/2008/NĐ-CP và Nghị định 164/2013/NĐ-CP đã gây ra sự chồng chéo trong thực hiện một số nhiệm vụ quản lý nhà nước, nhất là công tác quản lý về môi trường, lao động và thanh tra, kiểm tra đối với KCN. Cụ thể, công tác quản lý môi trường đối với doanh nghiệp KCN do 3 cơ quan là: Ban Quản lý các KCN, Sở Tài nguyên - Môi trường và UBND cấp huyện quản lý. Công tác thanh tra, kiểm tra doanh nghiệp do Ban Quản lý, các sở ngành trong tỉnh, UBND cấp huyện và Công an tỉnh cùng có trách nhiệm thực hiện. Vì vậy, thực tế ở một số địa phương, doanh nghiệp phải chịu quản lý chồng chéo, thiếu sự thống nhất của nhiều cơ quan; một số doanh nghiệp phải chịu sự thanh tra, kiểm tra của 3 đến 4 đoàn trong năm với cùng một nội dung, gây khó khăn, bức xúc cho các doanh nghiệp, ảnh hưởng xấu đến môi trường thu hút đầu tư, suy giảm lòng tin vào hiệu quả quản lý nhà nước và hình ảnh của địa phương.

Một số đề xuất, kiến nghị

- Về cơ chế, chính sách ưu đãi phát triển KCN: cần xem xét điều chỉnh chính sách sao cho các doanh nghiệp đầu tư vào KCN phải được ưu đãi nhiều hơn so với đầu tư bên ngoài KCN, vì đầu tư vào KCN tập trung sẽ mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội lớn hơn so với đầu tư phân tán ngoài KCN.

- Về mô hình tổ chức bộ máy cơ quan quản lý nhà nước ở Trung ương: Đề nghị Chính phủ xem xét kiện toàn tổ chức bộ máy cơ quan quản lý nhà nước các KCN, KKT ở Trung ương theo các hướng như sau:

(1) Kiện toàn tổ chức bộ máy Vụ Quản lý các KKT trực thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư thành Ủy ban quản lý KKT trực thuộc Chính phủ, là cơ quan quản lý nhà nước giúp Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước đối với các KCN, KKT trên phạm vi cả nước; thực hiện chức năng nghiên cứu, hoạch định chính sách phát triển các KCN, KKT, chỉ đạo, phối hợp giải quyết những vướng mắc phát sinh quan trọng, liên ngành liên quan tới hoạt động của KCN, KKT.

(2) Kiện toàn tổ chức bộ máy Vụ Quản lý các KKT thành Cục Quản lý KKT trực thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư trên cơ sở giao thêm một số thẩm quyền giải quyết trực tiếp giúp Bộ Kế hoạch và Đầu tư thực hiện quản lý theo ngành, lĩnh vực hiệu quả hơn đối với Ban Quản lý KCN, KKT cấp tỉnh thay vì mô hình như hiện nay.

- Quy định vị trí pháp lý của Ban Quản lý cấp tỉnh rõ ràng hơn. Có thể xác định cơ quan quản lý KCN cấp tỉnh là cơ quan quản lý nhà nước đặc thù thuộc UBND tỉnh, thực hiện chức năng quản lý nhà nước trực tiếp đối với KCN trên địa bàn tỉnh theo thẩm quyền, hoặc phân cấp, ủy quyền của các bộ, ngành và UBND cấp tỉnh thay vì chỉ là cơ quan thuộc UBND tỉnh như hiện nay.

- Kiện toàn tổ chức bộ máy Ban Quản lý các KCN, KKT các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương thành “Uỷ ban quản lý KKT, KCN”, là cơ quan quản lý nhà nước chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh, có nhiệm vụ giúp UBND tỉnh, thành phố thực hiện chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước đối với các KCN, KKT trên địa bàn tỉnh theo cơ chế quản lý “một cửa, tại chỗ”.

- Sớm sửa đổi, bổ sung Luật Thanh tra và bổ sung Thanh tra KCN, KKT vào danh mục Thanh tra chuyên ngành để góp phần giúp Ban Quản lý KCN, KKT thực hiện tốt cơ chế quản lý “một cửa, tại chỗ” đối với KCN, KKT.

- Ban hành Luật KCN, KKT làm cơ sở pháp lý cao nhất để tạo cơ chế quản lý các KCN, KKT hoạt động hiệu quả và phát triển ổn định, bền vững. Trước mắt tiếp tục sửa đổi, bổ sung Nghị định số 29/2008/NĐ-CP và Nghị định số 164/2013/NĐ-CP theo hướng xác định rõ vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể nhằm tăng cường phân cấp, giao nhiệm vụ trực tiếp cho Ban Quản lý KCN cấp tỉnh có đủ điều kiện thực hiện tốt chức năng nhiệm vụ. Trong quá trình sửa đổi Nghị định số 29/2008/NĐ-CP, cần thiết phải xây dựng được cơ chế phối hợp hiệu quả trong thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước đối với KCN, KKT. Trong đó, phân định rõ ràng trách nhiệm và mối quan hệ phối hợp của các cơ quan nhà nước từ Trung ương tới địa phương, làm cơ sở thực hiện một cách thống nhất trên toàn quốc, tránh tình trạng mỗi tỉnh, thành phố có một quy chế phối hợp riêng như hiện nay.

NGUYỄN ĐỨC THIỆN - Trưởng ban, Ban Quản lý các KCN Phú Thọ

© Trang tin điện tử Tạp chí Khu công nghiệp Việt Nam
Giấy phép thiết lập số: 69/GP-TTĐT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 30 tháng 6 năm 2016
Cơ quan chủ quản: Bộ Kế hoạch và Đầu tư
Địa chỉ: Số 6B Hoàng Diệu - Ba Đình - Hà Nội ĐT: 080.44889 Fax: 080.44889 - 080.44887 Email: khucongnghiep@mpi.gov.vn
Ghi rõ nguồn "Tạp chí Khu công nghiệp Việt Nam" khi phát hành lại thông tin từ website này